OFISI YA WAZIRI MKUU – TAWALA ZA MIKOA NA SERIKALI ZA MITAA

MKOA WA TANGA

MTIHANI WA KUJIPIMA WA DARASA LA NNE – AGOSTI 2026

[A06E] JIOGRAFIA NA MAZINGIRA: SANAA NA MICHEZO

MUDA: SAA 1 NA DAKIKA 30 TAREHE: 18 AGOSTI 2026

MAELEKEZO

1. Mtihani huu una sehemu A na B zenye jumla ya maswali manane (8).
2. Jibu maswali yote katika kila sehemu.
3. Andika majibu kwenye nafasi ulizopewa.
4. Tumia kalamu yenye wino wa bluu au mweusi.
5. Vifaa vya mawasiliano na vifaa vingine visivyoruhusiwa haviruhusiwi katika chumba cha mtihani.
6. Andika jina, namba ya mtihani, mkoa na halmashauri katika nafasi zinazohusika.

KWA MATUMIZI YA MSAHIHISHAJI TU

SEHEMU A: JIOGRAFIA NA MAZINGIRA (ALAMA 26)

Jibu maswali yote katika sehemu hii.

1. Chagua jibu sahihi kwa kila kipengele (i)–(vi) na uandike herufi ya jibu hilo.

i. Ni jina gani kati ya yafuatayo linalotumika kutaja mielekeo minane ya dira?

1. Mielekeo mikuu
2. Mielekeo ya kati
3. Dira
4. Waridi la dira

ii. Tunashauriwa kukata nyasi ndefu katika mazingira yetu. Ni kifaa gani kinafaa kukata nyasi ndefu?

1. Jembe
2. Fyeko
3. Shoka
4. Panga

iii. Taka hugawanywa katika makundi matatu. Vitu vya plastiki na chuma vipo katika kundi gani la taka?

1. Taka ngumu
2. Taka za majimaji
3. Taka laini
4. Taka hatarishi

iv. Ni kigezo gani kati ya vifuatavyo kinachotofautisha mlima na kilima?

1. Urefu na miteremko
2. Miamba na udongo
3. Ufupi na kiasi cha theluji
4. Miamba na miti

v. Ni shughuli gani ya kiuchumi kati ya zifuatazo inayowaajiri watu wengi zaidi nchini Tanzania?

1. Utalii
2. Uvuvi
3. Biashara
4. Kilimo

iv. Ni kipengele gani cha ramani kinachoonesha ramani inahusu nini?

1. Kipimio
2. Ukingo
3. Ufunguo
4. Kichwa cha ramani

2. Chagua majibu sahihi kutoka kwenye kisanduku kifuatacho kisha jaza nafasi zilizoachwa wazi.

1. Madini yanayopatikana Tanzania pekee duniani yanaitwaje? ________________________________________

2. Ni alama gani inayoonesha mpangilio wa mielekeo mikuu ya dira? ________________________________________

3. Mchoro unaoonesha kitu jinsi kinavyoonekana kutoka juu huitwaje? ________________________________________

4. Mlima mrefu kuliko yote barani Afrika unapatikana katika mkoa gani wa Tanzania? ________________________________________

3. Jibu maswali yafuatayo.

1. Mvua ilikuwa ikinyesha wakati mwalimu akifundisha kuhusu hali ya hewa. Aliwaomba wanafunzi wapime kiasi cha mvua inayonyesha. Ni kifaa gani watatumia kupimia mvua? ________________________________________

2. Tunaishi katika sayari gani? ________________________________________

4. Chunguza picha zifuatazo kisha jibu maswali yanayofuata.

1. Ni shughuli gani inayofanyika katika picha A? ________________________________________

2. Ni bidhaa gani inayopatikana kutokana na shughuli inayoonekana kwenye picha A? ________________________________________

   (a) Shughuli katika picha A hufanyika katika rasilimali gani ya asili? ________________________________________

   (b) Shughuli katika picha B hufanyika katika rasilimali gani ya asili? ________________________________________

3. Taja athari moja inayoweza kutokea ikiwa shughuli inayoonekana kwenye picha B haitafanywa kwa njia sahihi. ________________________________________

SEHEMU B: SANAA NA MICHEZO (ALAMA 24)

Jibu maswali yote katika sehemu hii.

5. Chagua jibu sahihi kwa kila kipengele (i)–(iv) na uandike herufi yake.

i. Kupanda au kushuka kwa sauti kunakotegemea marudio ya mtetemo wa sauti huitwa kiwango cha sauti (pitch). Ni alama gani za maandishi katika muziki zinazowakilisha sauti maalumu?

1. Alto
2. Soprano
3. Noti
4. Toni

ii. Uigizaji huwakilisha maisha halisi ya mtu katika mazingira yake. Ni kipengele gani kati ya vifuatavyo ambacho si njia inayotumiwa na waigizaji kuonesha uhalisia?

1. Sauti
2. Mwonekano wa uso
3. Mazingira
4. Igizo fupi la kuchekesha

iii. Asuman ni mwamuzi wa mchezo wa mpira wa miguu. Ni kadi zipi anazotumia kutoa maamuzi katika mchezo huo?

1. Njano na bluu
2. Njano na nyeusi
3. Njano na nyekundu
4. Njano na nyeupe

iv. Bakari ni mwalimu wa Sanaa na Michezo katika Shule ya Msingi Mlimani. Aliwafundisha wanafunzi faida za picha. Ni faida ipi kati ya zifuatazo aliyotaja?

1. Kupoteza muda
2. Kuhifadhi kumbukumbu
3. Kuleta migogoro
4. Kuharibu vipaji

6. Chagua jibu sahihi kutoka kwenye kisanduku kifuatacho na uliandike kwenye nafasi iliyoachwa wazi.

1. ________________________________________ ni uwezo wa mtu kuuweka mwili katika hali ya utulivu huku uzito ukigawanyika sawasawa pande zote.

2. Kielelezo cha kitu halisi kinachoweza kuchorwa au kupigwa kwa kamera huitwaje? ________________________________________

3. ________________________________________ ni sauti yenye kiwango na sifa maalumu.

4. Karatasi ngumu au kadi kubwa yenye tangazo au ujumbe maalumu huitwaje? ________________________________________

5. Mwajuma anataka kufinyanga chungu kwa kutumia udongo. Ni aina gani ya udongo inayofaa kwa kazi hiyo? ________________________________________

7. Kamilisha sentensi zifuatazo kwa kujaza nafasi zilizoachwa wazi.

1. Bwana Amos ana ujuzi wa kufanya kazi mbalimbali za sanaa kama vile kuchora, kupaka rangi, kuimba na kufinyanga. Watu wenye ujuzi wa aina hii huitwaje? ________________________________________

2. Kufanya mazoezi ya kazi ya sanaa kabla ya onesho halisi huitwaje? ________________________________________

8. Chunguza picha zifuatazo kisha jibu maswali yanayofuata.

1. Kabila linalocheza ngoma inayoonekana kwenye picha A linapatikana katika mkoa gani wa Tanzania? ________________________________________

2. Ngoma ya jadi inayoonekana kwenye picha A inaitwaje? ________________________________________

3. Taja kabila moja la Tanzania linalocheza ngoma ya jadi inayoonekana kwenye picha B. ________________________________________

MWISHO WA MTIHANI

Jina la mwanafunzi ________________________
Namba ya upimaji____________________
Mkoa____________________________
Halmashauri___________________

JAMHURI YA MUUNGANO WA TANZANIA OFISI YA RAIS TAWALA ZA MIKOA NA SERIKALI ZA MITAA

HALMASHAURI YA MANISPAA YA KINONDONI

MTIHANI WA UPIMAJI DARASA LA NNE

A06  JIOGRAFIA NA MAZINGIRA SANAA NA MICHEZO

 Muda: Saa 1 Mwaka: 2025

Maelekezo kwa mtahiniwa

1. Mtihani huu una sehemu A na B zenye jumla ya maswali nane (8)
2. Jibu maswali yote kama ulivyoelekezwa katika kila sehemu.
3. Majibu yote yaandikwe kwenye nafasi ulizopewa katika mtihani.
4. Epuka kufuta kufuta.
5. Simu za mkononi, karatasi zisizohusika na vitabu haviruhusiwi kaika chumba cha mtihani.
6. Kumbuka kuandika jina lako, namba ya upimaji, mkoa na halmashauri kila ukurasa kwenye sehemu uliyopewa upende wa juu kulia.

SEHEMU A: (ALAMA 26); JIOGRAFIA NA MAZINGIRA

Jibu maswali yote katika sehemu hii.

1. Chagua jibu sahihi kisha andika herufi ya jibu sahihi kwenye kisanduku kwa kila kipengele (i)-(vi)

1. Kutafuta umbali wa eneo 
2. Kujua idadi ya watu
3. Kuangalia video
4. Shughuli za kilimo  [     ]

(ii) Waislamu huelekea Makkah wanaposwali. Kifaa gani wametumia kuwajulisha Makkah ilipo?

1. Dira 
2. Ufunguo 
3. Skeli
4. Mistari ya kontua [     ]

(iii) Tunaweza kuchora ramani ya kidijitali katika kifaa kipi kati ya hivi?

1. Karatasi 
2. Redio 
3. Aipadi
4. Pasi ya umeme [     ]

(iv) Katika ramani ya kontua, mistari ya kontua inapokaribiana sana humaanisha nini?

1. Bonde 
2. Mlima mrefu 
3. Uwanda wa juu
4. Tambarare [     ]

(v) Aisha aliambiwa aoneshe bahari, mito na maziwa kwenye ramani. Je unadhani atatumia rangi ipi?

1. Kijani 
2. Bluu 
3. Kahawia
4. Nyekundu [     ]

(vi) Mtu mwenye utaalamu wa kuchora ramani huitwaje?

1. Topografia 
2. Katografia 
3. Katografa
4. Topografa [     ]

2. Chagua jibu sahihi kutoka kwenye kisanduku.

(a) Tunasoma kuhusu binadamu na mazingira yake ______________________________

(b) Shughuli inayohusu kuchana miti ili kupata mnbao ____________________________

(c) Maeneo ambayo shughuli ya uchimbaji madini hufanyika ________________________

(d) Hutumika kusafishia madini mfano dhahabu _________________________

3. (a) Eneo la ardhi ambalo lina mwinuko kisha tambarare juu yake huitwaje? ________________________

(b) Mlima gani unapatikana mkoa wa Morogoro? ________________________

4. Soma picha ifuatayo kwa umakini kisha jibu maswali yanayofuata.

Maswali

(i) Kifaa hiki kinachofanana na saa kinaitwaje?_____________________________

(ii) Nini kazi ya kifaa hiki?______________________________________________ 

(iii) Taja sehemu moja ambayo unaweza kukuta kifaa hiki?______________________ 

(iv) Kuna faida gani kutumia kifaa hiki? ___________________________________________

SEHEMU B: (ALAMA 24) SANAA NA MICHEZO

5. Chagua jibu sahihi kisha andika herufi katika visanduku.

(i) Sanaa za maonesho hujumuisha vitu vifuatavyo isipokuwa:- 

1. Ulaji  
2. Ngojera
3. Majigambo
4. Ugizaji [     ]

(ii) Jambo gani kati ya haya sio la kuzingatia wakati wa uigizaji?

1. Kuhakikisha wanaotazama wamevaa nguo nzuri na mpya.
2. Kutumia vizuri jukwaa
3. Kufikisha ujumbe sahihi
4. Kuhakikisha uwepo wa watendaji [     ]

(iii) Ni kitu gani kisicho hai kati ya hivi tunaweza kuigiza sauti yake?

1. Ndege ya abiria
2. Njiwa
3. Ng’ombe
4. Miti [     ]

(iv) Sanaa inayofikisha ujumbe kwa hadhira kwa njia ya kuchekesha huitwaje?

1. Muziki
2. Igizo la kale
3. Ngonjera
4. Kichekesho [     ]

6. Chagua jibu sahihi kutoka kwenye kisanduku.